Başka kişiler içinse ağrının aile içindeki sorumluluklara, çocuklarla geçirilen zamana, sosyal yaşama veya bağımsız hareket etme hissine etkisi daha ön planda olabiliyor. Aynı kişi hem hızlı bir çözüm arayabilir hem de ağrının yaşam kalitesini nasıl değiştirdiği konusunda kaygı duyabilir.
Örneğin diz ağrısı yaşayan bir çalışan, iş yerinde ayakta durmakta zorlandığı için işini kaybetmekten endişe edebilir. Evde bakım sorumluluğu üstlenen başka biri ise alışveriş yaparken, yemek hazırlarken veya merdiven çıkarken zorlanabilir. Bu örnekler belirli bir cinsiyete özgü değildir; her iki durumda da ağrı, kişinin günlük yaşamını ve ilişkilerini etkileyebilir.
ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezlerinin (CDC) 2023 tarihli verilerinde, hekim tarafından artrit tanısı konmuş ABD'li yetişkinlerin yaklaşık 24,8 milyonunun artrite bağlı günlük aktivite kısıtlılığı bildirdiği belirtiliyor. Bu oran, artrit tanısı olan yetişkinlerin yaklaşık yüzde 47,8'ine karşılık geliyor. Yani kabaca her iki kişiden biri, hastalığın günlük faaliyetlerini sınırladığını ifade ediyor. Bu veriler ABD nüfusuna aittir; Türkiye'deki oran olarak yorumlanmamalıdır. Kaynak: CDC, 2023 artrite bağlı aktivite kısıtlılığı istatistikleri. United States, 2023.+1
Bu istatistik bize yalnızca ağrıyı azaltmanın yeterli olmayabileceğini düşündürüyor. Kişinin işini sürdürebilmesi, hareket edebilmesi, uyuyabilmesi ve sosyal ilişkilerini koruyabilmesi de tedavi hedefleri arasında yer almalıdır.
Sizce sağlık görüşmelerinde ağrının günlük yaşama etkisi yeterince konuşuluyor mu? Doktora yalnızca ağrının nerede olduğunu söylemek yerine, hangi hareketlerde zorlandığınızı anlatmanın tedavi sürecini değiştirebileceğini düşünüyor musunuz?
6. FİZİK TEDAVİ BÖLÜMÜ EKLEM AĞRILARINDA NE ZAMAN DEVREYE GİRER?
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon bölümü, eklem ağrısı nedeniyle azalan hareket kabiliyetinin yeniden geliştirilmesinde önemli bir yere sahiptir. Bu bölüm yalnızca ameliyat sonrasında değil, ameliyat gerektirmeyen birçok kas-iskelet sistemi sorununda da değerlendirme yapabilir.
Örneğin diz kireçlenmesi olan bir kişide uyluk kaslarının güçlendirilmesi, denge çalışmalarının düzenlenmesi ve günlük hareketlerin kişiye uygun hâle getirilmesi hedeflenebilir. Omuz ağrısı yaşayan bir kişide ise hareket açıklığını artırmaya yönelik, tanıya uygun egzersizler planlanabilir.
Dünya Sağlık Örgütü, osteoartritli kişilerde uygun egzersizlerin kasları güçlendirebildiğini ve hareket kabiliyetini destekleyebildiğini belirtiyor. Ayrıca 2019 yılı tahminlerine göre osteoartrit yaşayan 344 milyon kişinin orta veya ağır düzeyde belirtileri nedeniyle rehabilitasyondan yararlanabilecek durumda olduğu hesaplanmıştı. Bu sayı, 344 milyon kişinin mutlaka aynı tedaviyi alması gerektiği anlamına gelmez; rehabilitasyon ihtiyacının küresel boyutunu gösterir. Dünya Sağlık Örgütü+1
Ancak önemli bir ayrım var: Her eklem ağrısında internetten bulunan egzersizleri uygulamak güvenli olmayabilir. Yeni bir yaralanma, ciddi şişlik, enfeksiyon şüphesi veya henüz tanısı konmamış bir hastalık varsa öncelikle tıbbi değerlendirme gerekir. Egzersizin türü ve yoğunluğu kişinin durumuna göre belirlenmelidir.
7. EKLEM AĞRISINDA HANGİ BELİRTİLER ACİL DEĞERLENDİRME GEREKTİRİR?
Eklem ağrılarının çoğu planlı bir hekim değerlendirmesiyle ele alınabilir. Fakat bazı belirtiler beklememeyi gerektirir.
Aşağıdaki durumlarda gecikmeden acil sağlık değerlendirmesi alınmalıdır:
- Eklemde aniden başlayan şiddetli ağrı ve belirgin şişlik.
- Eklemin sıcaklaşması veya kızarmasıyla birlikte ağrı.
- Eklem ağrısına ateş, titreme ya da belirgin genel durum bozukluğunun eşlik etmesi.
- Eklem üzerine basamama veya eklemi hareket ettirememe.
- Ciddi düşme, çarpma ya da yaralanma sonrasında şekil bozukluğu veya hareket kaybı.
Bu belirtiler özellikle eklem enfeksiyonu gibi hızlı müdahale gerektiren durumlarda görülebilir. Enfeksiyon her zaman ateşle ortaya çıkmayabileceği için ateşin olmaması da tek başına güven vermez.
Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Servisi (NHS), ani başlayan şiddetli eklem ağrısı, şişlik, sıcaklık artışı ve hareket güçlüğünü acil değerlendirme gerektirebilen belirtiler arasında sayıyor. Kaynak: NHS, Septic arthritis. nhs.uk+1
Burada amaç gereksiz endişe yaratmak değil, zaman kaybını önlemektir. Özellikle tek bir eklemde aniden ortaya çıkan şiddetli ağrı ile sıcaklık artışını sıradan kireçlenme şikâyeti olarak değerlendirmek doğru olmaz.
8. DOKTORA GİTMEDEN ÖNCE NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Hangi bölüme başvuracağınızı belirlemek kadar muayeneye hazırlıklı gitmek de yararlı olabilir. Çünkü eklem ağrısının nasıl geliştiğine ilişkin ayrıntılar, hekimin olası nedenleri değerlendirmesine yardımcı olur.
Randevudan önce şu soruların yanıtlarını düşünün:
- Ağrı ne zaman başladı? Birden mi ortaya çıktı, yoksa yavaş yavaş mı arttı?
- Hangi eklem veya eklemler etkileniyor?
- Ağrı sabahları mı, hareket sırasında mı, yoksa dinlenirken mi artıyor?
- Şişlik, kızarıklık veya sıcaklık artışı var mı?
- Yakın zamanda düşme, spor yaralanması ya da alışılmadık bir fiziksel zorlanma yaşandı mı?
- Daha önce benzer bir sorun oldu mu? Düzenli kullanılan ilaçlar veya bilinen başka hastalıklar var mı?
Bu sorulara verilen yanıtlar tanıyı tek başına koymaz; ancak değerlendirmeyi kolaylaştırabilir.
Örneğin ağrının yalnızca uzun yürüyüşlerden sonra ortaya çıkması ile birden fazla parmak ekleminde sabah tutukluğuyla birlikte görülmesi aynı tablo değildir. Benzer şekilde, yıllardır devam eden bir ağrı ile birkaç saat içinde gelişen şiddetli şişlik farklı yaklaşımlar gerektirebilir.
Doktor önerisi olmadan uzun süre ağrı kesici kullanmak veya başkasına reçete edilmiş ilaçları denemek de doğru değildir. Özellikle mide, böbrek ve kalp-damar sorunları bulunan kişilerde bazı ağrı kesiciler risk oluşturabilir.
9. EKLEM AĞRISI İÇİN HASTANE RANDEVUSU NASIL ALINIR?
Türkiye'de devlet hastaneleri ve eğitim araştırma hastaneleri için MHRS üzerinden veya ALO 182 aracılığıyla randevu alınabilir. Başvurulacak bölüm, şikâyetin niteliğine göre Ortopedi ve Travmatoloji, Romatoloji ya da Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon olabilir.
Romatolojiye doğrudan randevu alınamıyorsa hastanenin ilgili başvuru koşullarını kontrol etmek ve gerektiğinde aile hekimi ya da İç Hastalıkları üzerinden değerlendirme istemek uygun olabilir. Bölümlere erişim ve yönlendirme uygulamaları hastaneye göre değişebilir.
Ağrının nedeni açık değilse yalnızca internet yorumlarına dayanarak bölüm seçmek yerine belirtilerinizi bir sağlık profesyoneliyle paylaşmanız daha güvenlidir. İnternetteki kişisel deneyimler fikir verebilir ancak aynı bölgede ağrı hisseden iki kişinin hastalığı aynı olmak zorunda değildir.
10. SONUÇ: EKLEM AĞRISINDA DOĞRU BÖLÜMÜ SEÇMEK NEDEN ÖNEMLİ?
Eklem ağrısında ilk akla gelen bölümler Ortopedi ve Travmatoloji ile Romatolojidir. Yaralanma, menisküs veya bağ sorunu, mekanik hareket kısıtlılığı ve kireçlenme gibi durumlarda ortopedi değerlendirmesi öne çıkabilir. Birden fazla eklemde devam eden şişlik, sabah tutukluğu ve iltihaplı hastalık şüphesinde ise romatoloji önem kazanır. Hareket kabiliyetinin geliştirilmesi ve günlük yaşamın kolaylaştırılması için fizik tedavi ve rehabilitasyon da tedavi sürecine katılabilir.
Dünya Sağlık Örgütünün verileri, osteoartritin yüz milyonlarca insanı etkilediğini gösteriyor. Bununla birlikte, her eklem ağrısı kireçlenme değildir ve her ağrı ameliyat gerektirmez. Belirtileri erken fark etmek, uygun bölüme başvurmak ve tedaviyi kişiye göre planlamak, hareket kabiliyetini korumak açısından önemlidir.
Forumda konuyu yalnızca hangi doktora gidileceğiyle sınırlı tutmayıp gerçek deneyimler üzerinden de konuşabiliriz:
- Siz eklem ağrısı yaşadığınızda ilk olarak hangi bölüme başvurdunuz? Doğru bölümü bulmanız kolay oldu mu?
- Diz, omuz, kalça veya parmak ağrısı günlük yaşamınızı nasıl etkiliyor? İş, uyku, yürüyüş veya ev işleri konusunda en çok hangi zorluğu yaşıyorsunuz?
- Romatoloji ve ortopedi arasındaki farkı daha önce biliyor muydunuz? Yanlış bölüme başvurduğunuz için zaman kaybettiğiniz oldu mu?
- Fizik tedavi, egzersiz veya yaşam tarzı değişiklikleri size yardımcı oldu mu? Hangi uygulamaların yararını gördünüz?
- Doktor görüşmelerinde ağrının duygusal ve sosyal etkilerinin de değerlendirilmesini ister miydiniz?
Kişisel deneyimlerinizi paylaşırken tanı ve tedavi süreçlerinin herkeste farklı olabileceğini unutmamak önemli. Bir kişiye iyi gelen yöntem başka biri için uygun olmayabilir. Buna rağmen deneyim paylaşımı, hangi belirtilerin dikkate alınması gerektiği ve sağlık hizmetlerine nasıl başvurulabileceği konusunda birbirimize yardımcı olabilir.
KAYNAKLAR VE İLERİ OKUMA
1. Dünya Sağlık Örgütü (WHO). Osteoarthritis, 14 Temmuz 2023. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/osteoarthritis
2. Dünya Sağlık Örgütü (WHO). Musculoskeletal health. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/musculoskeletal-conditions
3. T.C. Sağlık Bakanlığına bağlı Dörtyol Devlet Hastanesi. Sıkça Sorulan Sorular – Ortopedi ve Travmatoloji. https://dortyoldh.saglik.gov.tr/TR-879169/sikca-sorulan-sorular.html
4. NICE. Rheumatoid arthritis in adults: management, NG100. https://www.nice.org.uk/guidance/ng100/chapter/Recommendations
5. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Prevalence of Arthritis-Attributable Activity Limitations – United States, 2023. https://stacks.cdc.gov/view/cdc/260898
6. National Health Service (NHS). Septic arthritis. https://www.nhs.uk/conditions/septic-arthritis/
Sağlık bilgilendirmesi: Bu yazı tanı veya kişiye özel tedavi önerisi yerine geçmez. Şiddetli, ani başlayan ya da giderek kötüleşen eklem ağrılarında sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Örneğin diz ağrısı yaşayan bir çalışan, iş yerinde ayakta durmakta zorlandığı için işini kaybetmekten endişe edebilir. Evde bakım sorumluluğu üstlenen başka biri ise alışveriş yaparken, yemek hazırlarken veya merdiven çıkarken zorlanabilir. Bu örnekler belirli bir cinsiyete özgü değildir; her iki durumda da ağrı, kişinin günlük yaşamını ve ilişkilerini etkileyebilir.
ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezlerinin (CDC) 2023 tarihli verilerinde, hekim tarafından artrit tanısı konmuş ABD'li yetişkinlerin yaklaşık 24,8 milyonunun artrite bağlı günlük aktivite kısıtlılığı bildirdiği belirtiliyor. Bu oran, artrit tanısı olan yetişkinlerin yaklaşık yüzde 47,8'ine karşılık geliyor. Yani kabaca her iki kişiden biri, hastalığın günlük faaliyetlerini sınırladığını ifade ediyor. Bu veriler ABD nüfusuna aittir; Türkiye'deki oran olarak yorumlanmamalıdır. Kaynak: CDC, 2023 artrite bağlı aktivite kısıtlılığı istatistikleri. United States, 2023.+1
Bu istatistik bize yalnızca ağrıyı azaltmanın yeterli olmayabileceğini düşündürüyor. Kişinin işini sürdürebilmesi, hareket edebilmesi, uyuyabilmesi ve sosyal ilişkilerini koruyabilmesi de tedavi hedefleri arasında yer almalıdır.
Sizce sağlık görüşmelerinde ağrının günlük yaşama etkisi yeterince konuşuluyor mu? Doktora yalnızca ağrının nerede olduğunu söylemek yerine, hangi hareketlerde zorlandığınızı anlatmanın tedavi sürecini değiştirebileceğini düşünüyor musunuz?
6. FİZİK TEDAVİ BÖLÜMÜ EKLEM AĞRILARINDA NE ZAMAN DEVREYE GİRER?
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon bölümü, eklem ağrısı nedeniyle azalan hareket kabiliyetinin yeniden geliştirilmesinde önemli bir yere sahiptir. Bu bölüm yalnızca ameliyat sonrasında değil, ameliyat gerektirmeyen birçok kas-iskelet sistemi sorununda da değerlendirme yapabilir.
Örneğin diz kireçlenmesi olan bir kişide uyluk kaslarının güçlendirilmesi, denge çalışmalarının düzenlenmesi ve günlük hareketlerin kişiye uygun hâle getirilmesi hedeflenebilir. Omuz ağrısı yaşayan bir kişide ise hareket açıklığını artırmaya yönelik, tanıya uygun egzersizler planlanabilir.
Dünya Sağlık Örgütü, osteoartritli kişilerde uygun egzersizlerin kasları güçlendirebildiğini ve hareket kabiliyetini destekleyebildiğini belirtiyor. Ayrıca 2019 yılı tahminlerine göre osteoartrit yaşayan 344 milyon kişinin orta veya ağır düzeyde belirtileri nedeniyle rehabilitasyondan yararlanabilecek durumda olduğu hesaplanmıştı. Bu sayı, 344 milyon kişinin mutlaka aynı tedaviyi alması gerektiği anlamına gelmez; rehabilitasyon ihtiyacının küresel boyutunu gösterir. Dünya Sağlık Örgütü+1
Ancak önemli bir ayrım var: Her eklem ağrısında internetten bulunan egzersizleri uygulamak güvenli olmayabilir. Yeni bir yaralanma, ciddi şişlik, enfeksiyon şüphesi veya henüz tanısı konmamış bir hastalık varsa öncelikle tıbbi değerlendirme gerekir. Egzersizin türü ve yoğunluğu kişinin durumuna göre belirlenmelidir.
7. EKLEM AĞRISINDA HANGİ BELİRTİLER ACİL DEĞERLENDİRME GEREKTİRİR?
Eklem ağrılarının çoğu planlı bir hekim değerlendirmesiyle ele alınabilir. Fakat bazı belirtiler beklememeyi gerektirir.
Aşağıdaki durumlarda gecikmeden acil sağlık değerlendirmesi alınmalıdır:
- Eklemde aniden başlayan şiddetli ağrı ve belirgin şişlik.
- Eklemin sıcaklaşması veya kızarmasıyla birlikte ağrı.
- Eklem ağrısına ateş, titreme ya da belirgin genel durum bozukluğunun eşlik etmesi.
- Eklem üzerine basamama veya eklemi hareket ettirememe.
- Ciddi düşme, çarpma ya da yaralanma sonrasında şekil bozukluğu veya hareket kaybı.
Bu belirtiler özellikle eklem enfeksiyonu gibi hızlı müdahale gerektiren durumlarda görülebilir. Enfeksiyon her zaman ateşle ortaya çıkmayabileceği için ateşin olmaması da tek başına güven vermez.
Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Servisi (NHS), ani başlayan şiddetli eklem ağrısı, şişlik, sıcaklık artışı ve hareket güçlüğünü acil değerlendirme gerektirebilen belirtiler arasında sayıyor. Kaynak: NHS, Septic arthritis. nhs.uk+1
Burada amaç gereksiz endişe yaratmak değil, zaman kaybını önlemektir. Özellikle tek bir eklemde aniden ortaya çıkan şiddetli ağrı ile sıcaklık artışını sıradan kireçlenme şikâyeti olarak değerlendirmek doğru olmaz.
8. DOKTORA GİTMEDEN ÖNCE NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Hangi bölüme başvuracağınızı belirlemek kadar muayeneye hazırlıklı gitmek de yararlı olabilir. Çünkü eklem ağrısının nasıl geliştiğine ilişkin ayrıntılar, hekimin olası nedenleri değerlendirmesine yardımcı olur.
Randevudan önce şu soruların yanıtlarını düşünün:
- Ağrı ne zaman başladı? Birden mi ortaya çıktı, yoksa yavaş yavaş mı arttı?
- Hangi eklem veya eklemler etkileniyor?
- Ağrı sabahları mı, hareket sırasında mı, yoksa dinlenirken mi artıyor?
- Şişlik, kızarıklık veya sıcaklık artışı var mı?
- Yakın zamanda düşme, spor yaralanması ya da alışılmadık bir fiziksel zorlanma yaşandı mı?
- Daha önce benzer bir sorun oldu mu? Düzenli kullanılan ilaçlar veya bilinen başka hastalıklar var mı?
Bu sorulara verilen yanıtlar tanıyı tek başına koymaz; ancak değerlendirmeyi kolaylaştırabilir.
Örneğin ağrının yalnızca uzun yürüyüşlerden sonra ortaya çıkması ile birden fazla parmak ekleminde sabah tutukluğuyla birlikte görülmesi aynı tablo değildir. Benzer şekilde, yıllardır devam eden bir ağrı ile birkaç saat içinde gelişen şiddetli şişlik farklı yaklaşımlar gerektirebilir.
Doktor önerisi olmadan uzun süre ağrı kesici kullanmak veya başkasına reçete edilmiş ilaçları denemek de doğru değildir. Özellikle mide, böbrek ve kalp-damar sorunları bulunan kişilerde bazı ağrı kesiciler risk oluşturabilir.
9. EKLEM AĞRISI İÇİN HASTANE RANDEVUSU NASIL ALINIR?
Türkiye'de devlet hastaneleri ve eğitim araştırma hastaneleri için MHRS üzerinden veya ALO 182 aracılığıyla randevu alınabilir. Başvurulacak bölüm, şikâyetin niteliğine göre Ortopedi ve Travmatoloji, Romatoloji ya da Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon olabilir.
Romatolojiye doğrudan randevu alınamıyorsa hastanenin ilgili başvuru koşullarını kontrol etmek ve gerektiğinde aile hekimi ya da İç Hastalıkları üzerinden değerlendirme istemek uygun olabilir. Bölümlere erişim ve yönlendirme uygulamaları hastaneye göre değişebilir.
Ağrının nedeni açık değilse yalnızca internet yorumlarına dayanarak bölüm seçmek yerine belirtilerinizi bir sağlık profesyoneliyle paylaşmanız daha güvenlidir. İnternetteki kişisel deneyimler fikir verebilir ancak aynı bölgede ağrı hisseden iki kişinin hastalığı aynı olmak zorunda değildir.
10. SONUÇ: EKLEM AĞRISINDA DOĞRU BÖLÜMÜ SEÇMEK NEDEN ÖNEMLİ?
Eklem ağrısında ilk akla gelen bölümler Ortopedi ve Travmatoloji ile Romatolojidir. Yaralanma, menisküs veya bağ sorunu, mekanik hareket kısıtlılığı ve kireçlenme gibi durumlarda ortopedi değerlendirmesi öne çıkabilir. Birden fazla eklemde devam eden şişlik, sabah tutukluğu ve iltihaplı hastalık şüphesinde ise romatoloji önem kazanır. Hareket kabiliyetinin geliştirilmesi ve günlük yaşamın kolaylaştırılması için fizik tedavi ve rehabilitasyon da tedavi sürecine katılabilir.
Dünya Sağlık Örgütünün verileri, osteoartritin yüz milyonlarca insanı etkilediğini gösteriyor. Bununla birlikte, her eklem ağrısı kireçlenme değildir ve her ağrı ameliyat gerektirmez. Belirtileri erken fark etmek, uygun bölüme başvurmak ve tedaviyi kişiye göre planlamak, hareket kabiliyetini korumak açısından önemlidir.
Forumda konuyu yalnızca hangi doktora gidileceğiyle sınırlı tutmayıp gerçek deneyimler üzerinden de konuşabiliriz:
- Siz eklem ağrısı yaşadığınızda ilk olarak hangi bölüme başvurdunuz? Doğru bölümü bulmanız kolay oldu mu?
- Diz, omuz, kalça veya parmak ağrısı günlük yaşamınızı nasıl etkiliyor? İş, uyku, yürüyüş veya ev işleri konusunda en çok hangi zorluğu yaşıyorsunuz?
- Romatoloji ve ortopedi arasındaki farkı daha önce biliyor muydunuz? Yanlış bölüme başvurduğunuz için zaman kaybettiğiniz oldu mu?
- Fizik tedavi, egzersiz veya yaşam tarzı değişiklikleri size yardımcı oldu mu? Hangi uygulamaların yararını gördünüz?
- Doktor görüşmelerinde ağrının duygusal ve sosyal etkilerinin de değerlendirilmesini ister miydiniz?
Kişisel deneyimlerinizi paylaşırken tanı ve tedavi süreçlerinin herkeste farklı olabileceğini unutmamak önemli. Bir kişiye iyi gelen yöntem başka biri için uygun olmayabilir. Buna rağmen deneyim paylaşımı, hangi belirtilerin dikkate alınması gerektiği ve sağlık hizmetlerine nasıl başvurulabileceği konusunda birbirimize yardımcı olabilir.
KAYNAKLAR VE İLERİ OKUMA
1. Dünya Sağlık Örgütü (WHO). Osteoarthritis, 14 Temmuz 2023. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/osteoarthritis
2. Dünya Sağlık Örgütü (WHO). Musculoskeletal health. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/musculoskeletal-conditions
3. T.C. Sağlık Bakanlığına bağlı Dörtyol Devlet Hastanesi. Sıkça Sorulan Sorular – Ortopedi ve Travmatoloji. https://dortyoldh.saglik.gov.tr/TR-879169/sikca-sorulan-sorular.html
4. NICE. Rheumatoid arthritis in adults: management, NG100. https://www.nice.org.uk/guidance/ng100/chapter/Recommendations
5. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Prevalence of Arthritis-Attributable Activity Limitations – United States, 2023. https://stacks.cdc.gov/view/cdc/260898
6. National Health Service (NHS). Septic arthritis. https://www.nhs.uk/conditions/septic-arthritis/
Sağlık bilgilendirmesi: Bu yazı tanı veya kişiye özel tedavi önerisi yerine geçmez. Şiddetli, ani başlayan ya da giderek kötüleşen eklem ağrılarında sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.